ASIAN ART & ARCHAEOLOGY

İçeriğe git

Ana menü:

İlk Özbekistan-Türkiye uluslararası arkeolojik çalışmalar projesi, 2003 ve 2005 yıllarında Özbekistan’nın güneyinde Kaşkaderya Bölgesi’nde yapılan yüzey araştırmalarıyla başlamıştır. Bu yüzey araştırmaları neticesinde 2005 yılında, Kaşkaderya Bölgesi Guzar Vahası’nda Antik Çağ ile Erken Orta Çağ boyunca yaşamış ve merkez olmuş ve daha önce hiç arkeolojik kazı yapılmamış Yalpak Tepe Şehir Harabesi’nde, ilk uluslararası arkeolojik kazı çalışmalarına başlanılmıştır. Kuşanlılar zamanında kurularak, milattan sonra 1. yüzyıldan 8. yüzyıla kadar yaşamış olan şehrin merkezindeki tepelik alanda yürütülen çalışmalar 2007, 2008 ve 2011 yıllarında da devam etmiştir. Kazı çalışmaları sonucunda, Sogdluların yaşadığı şehrin merkezinde, Eftalitler (Akhunlar) ve Türk Kağanlığı (Göktürkler) egemenlikleri zamanında kullanılmış olan İslamiyet öncesine ait saray kalıntısı (M.S. 5-6. yüzyıl) ortaya çıkarılmıştır. Muhtemelen şehir ve saray, 8. yüzyıl başlarında Arapların bölgeye gelmesine kadar yaşamıştır. Güney Sogdiana’da kısmen ortaya çıkartılmış olan bu saray kalıntısında ve şehirde, önümüzdeki yıllarda da çalışmalara devam edilmesi planlanmaktadır. Bu uluslararası projeyi, 2003 yılında Türk-Amerikan İlmi Araştırmalar Derneği (American Research Institute in Turkey ‘ARIT’), 2007 yılında T.C. Başbakanlık Türk İş Birliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA), 2008 (BAP/Proje No: 2098) ve 2011 (BAP/Proje No: 16161) yıllarında ise İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi tarafından desteklenmiştir. Guzar Vahasındaki çalışmalara devam edilmektedir.
2013 yılında ise, İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi desteği ile (BAP/Proje No: 31623) Özbekistan’da Kaşkaderya Bölgesi Karşi Şehri’nin 10 km. kuzeybatısındaki Yerkurgan Şehir Harabesi
Merkez Tapınakta, uluslararası arkeolojik çalışmalar projesine başlanılmıştır. Bu proje, Türk Tarih Kurumu ve İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi (BAP No: 41263) destekleri  ile devam etmektedir. Merkez Tapınağı muhtemelen  ateş tapınağı fonksiyonu gösteriyordu ve Zerdüştlere aitti. Merkez tapınağı M.S. 3-4 yüzyıllarda Kuşanlılar veya Sasaniler zamanında kurulmuş, Kidaritler, Eftalitler (Akhunlar) ve Türk Kağanlığı (Göktürkler) zamanlarında da, M.S. 3-7. yüzyıllar arasında kullanılmıştır.
Yukarıda bahsettiğimiz Guzar Vahası’ndaki ilk uluslararası arkeolojik proje ile 2013 yılında Karşi Vahası Yerkurgan’daki uluslararası arkeolojik proje, Özbekistan Cumhuriyeti Bilimler akademisi Arkeoloji Enstitüsü ile İstanbul Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü tarafından yürütülmektedir. Kaşkaderya Bölgesi’ndeki bu uluslararası arkeolojik projenin başkanlıklarını, İ.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Sanatı Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. İbrahim Çeşmeli ile Özbekistan Bilimler Akademisi Arkeoloji Enstitüsü’nden Dr. Abdisabur Raimkulov yürütmektedir. Özbekistan-Türkiye uluslararası arkeolojik projenin restorasyon-konservasyon sorumlusu ise, İ. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türk Sanatı Tarihi Anabilim Dalı’ndan Arş. Gör. Hande Günözüdür.

 
 
İçeriğe dön | Ana menüye dön